Иккинчи тур эса, аҳолининг шаҳарлашуви билан пайдо бўлган ва пул муомаласига асосланган иқтисодиёт сифатида намоён бўлади. Бу турдаги иқтисодиётда, бир томондан, алмашинув жараёнининг воситаси сифатида пул қўлланилса, бошқа томондан, пул қийматига боғлиқ равишда товарларнинг нархини белгилаш масаласи юзага келади. Беруний бу ҳақда шундай ёзади: “Одамлар орасида шундай гап юради: “Дирҳамни кўп берган киши ҳар қандай яхшиликни ҳам кўп қилади”. Чунки у истаган нарсани сотиб олиши мумкин. Бу тўғри эмас. Чунки табиатан пулда бундай хусусият йўқ”. Аллома шундай бир воқеани ҳикоя қилади: “Денгизда саёҳат қилган бир киши айтиб берган эди. Улар чиққан кема тўфон сабаб йўлдан адашиб, бир тошга бориб урилган. Кейин у соҳилга чиқиб, қўлидаги динорлар билан эҳтиёжи учун керакли нарсаларни харид қилмоқчи бўлган. У пулни бир кишига тутқазган, у киши эса пулни айлантириб кўрган, ҳидлаган, ҳатто таъмини билиш учун оғзига солган. Аммо сезгилари пулнинг таъмини ҳис қилмаган, ундан бирор фо