Бироқ, мен баён этмоқчи бўлганим, гарчи “психологик топология” ёки “топологик психология” деб аталса-да, аслида – бу фалсафа. Прустнинг фалсафаси эмас (Пруст – файласуф эмас, у санъаткор, адабиётчи) ва филологик, структуралистик ёки умумий фалсафий – илмий мазмундаги философия ҳам эмас, балки адабий матн ҳақидаги фикр-мулоҳазалар. Бу шуки, уни Прустдаги философия, деб аташ мумкин – биргина оддий ва тушунарли маънода (албатта, шу меъёрда тушунарлики, эҳтимол, энг тушунарсиз – бизнинг инсоний ҳаётимиз қай даражада тушунарли бўлгани каби). Прустдаги философияни мен Пруст-одамнинг таҳлика ва таваккал билан иш тутиб, буни ҳаётий бурч, деб билиб амалга оширган руҳий-маънавий изланишлари, деб атайман; бу изланишлар фикр-мулоҳаза юритиш эмас, эстетик ёки фалсафий концепция яратиш эмас, балки қадимгилар “нажот топиш“, “халос бўлиш”, деб атаган вазифа. Сиз, шубҳасиз, биласиз, фалсафий фикр юзага келган илк шакл – бу шахснинг ёки шахсиятнинг нажот топиш фалсафаси. У шундай тахминга асосланган